چاودُم یا تریتیکاله غلهای جدید است که به وسیله انسان و در نتیجه تلاقی ژنومهای گندم جنس Triticum و چاودار جنس Secale به وجود آمدهاست. نام تریتیکاله از نام علمی گونههای به وجود آورنده آن گرفته شدهاست. در این مورد گندم به جای گیاه مادر به کار گرفته شده و دانههای گرده از چاودار میباشد. اگر در تلاقی بین گندم و چاودار از گندم تتراپلوئید استفاده گردد تریتیکاله حاصل هگزاپلوئید خواهد بود و اگر گندم هگزاپلوئید مورد استفاده قرار گیرد تریتیکاله حاصل اکتاپلوئید خواهد بود که از عملکرد پائین برخوردار بوده که علت آن ناسازگارهای عمومی بین ژنوتیپ گندم که گیاهی خودبارور و ژنوتیپ چاودار که گیاهی است دگربارور به وجود میآید.
تریتیکاله بر حسب واریتهها (گونه) گندم و چاودار تلاقی داده شده برای تولید آن ممکن است بهاره یا زمستانه باشد. گیاهی است یکساله یا کمی بیشتر از یکسال و تیپ عمومی آن شبیه گندم است. در مقایسه با گندم از قابلیت رشد و مقاومت بیشتری برخوردار بوده و دید توقع نسبت به شرایط آب و هوایی و زمین برای پهنههای نامناسب توصیه شدهاست.

این گیاه برای کشاورزان عزیز بسیار مقرون به صرفه می باشد و هم اکنون در استان قم، گنبد، بندر ترکمن در استان گلستان و یزد کشت می شود که امیدوارم هستم در استانهای دیگر این مرزوبوم کشت شود و هم اکنون در استان فارس هم از آن نان تهیه می نمایند .
از خواص تریتیکاله ( این گندم ) می توان به توانایی آن در ارتقا عملکرد هاضمه، تقویت سلامت قلب، افزایش سرعت ترمیم و متابوبسیم، افزایش سطح انرژی، محافظت از جنین در رحم، پیشگیری و کنترل دیابت، افزایش جریان خون، حفاظت در برابر آسم، کاهش بیماری های پوستی و تقویت استخوان ها اشار ه کرد.

تریتیکاله دارای خصوصیات مطلوب تحمل به بیماریهایی مثل کتولگی جو، رنگ قهوه ای، سفیدک و سیاهک بوده و در مقابل آفاتی چون شته روسی و زنبور از تحمل خوبی برخوردار است.
اگرچه هدف از به وجود آوردن تریتیکاله بدواً مصارف تغذیه انسان بوده ولی هماکنون عمدتاً به عنوان یک نبات علوفهای در جهان کشت میگردد و در قیاس با جو میزان دانه تولیدی دو برابر عملکرد دانه جو و مجموع ماده خشک (علوفه تولیدی پس از هر چین و دانه استحصالی) ۱٫۵برابر جو است عملکرد دانه دو رقم تریتیکاله مناسب ایران در مقایسه با ارقام شاهد گندم اصلاح شده مجموعاً ۲۰ درصد برتری عملکرد داشتهاست که در تمام مناطق نسبت به گندم باید در نظر گرفته شود. در استان خراسان در صورتیکه در طول مراحل اولیه رشد سرچر داده شود میزان تولید دانه در هکتار حدود ۳٫۵ تا ۴ تن بوده و در صورتیکه برداشت علوفه صورت نپذیرد متوسط عملکرد دانه ۶ تا ۷ تن در هکتار بودهاست. عملکرد آن در کشورهای جهان متفاوت بوده و در بعضی کشورها میانگین عملکرد ۶٫۸ تا ۷٫۵ ولی طبق گزارشها عملکرد آن بیش از۹ تن در هکتار میباشد. برداشت آن شبیه به سایر غلات با کمباین صورت میپذیرد. این گیاه مقاومت خوبی نسبت به ریزش دانه دارد.
خواص ازگیل ژاپنی ( بقول هموطنهای شمالی ، ایرانی انبه محلی )...ما را در سایت خواص ازگیل ژاپنی ( بقول هموطنهای شمالی ، ایرانی انبه محلی ) دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 69